Szacunki
liczby ofiar
niemieckiego ośrodka zagłady
 w Sobiborze 
1942-1943

„Szacuję, że liczba Żydów zagazowanych w Sobiborze to około 350 000 ludzi.
W kantynie w Sobiborze słyszałem rozmowę pomiędzy Frenzlem, Stanglem
i Wagnerem. Rozmawiali o liczbie ofiar w obozach eksterminacji w Bełżcu, Treblince i Sobiborze. Ubolewali, że w tej konkurencji Sobibór pozostał w tyle.”
(zeznanie SS-Oberscharführera Ericha Bauera złożone w sądzie w Hagen)

W dotychczasowych opracowaniach naukowych, literaturze popularno-naukowej, fabularnej, treściach i formach związanych z upamiętnieniem historii ośrodka zagłady w Sobiborze oraz wszelkich innych przejawach pamięci historycznej utrzymywane jest przekonanie o tym, że w sobiborskim obozie Niemcy zamordowali 250 tys. Żydów. 
Liczba ta została ustalona na podstawie wyników śledztwa, prowadzonego w latach 1945-1946 przez Komisję Badania Zbrodni Niemieckich w Polsce. W opublikowanym w 1947 r., przez Zbigniewa Łukaszewicza, w „Biuletynie Głównej Komisji Badania Zbrodni Niemieckich”, w artykule pod tytułem „Obóz zagłady w Sobiborze” autor ustala liczbę ofiar obozu w Sobiborze na 250 tys. osób.  Liczba ta praktycznie do dnia dzisiejszego utrzymuje się we współczesnej świadomości historycznej, jako ta, która oddaje prawdę tego miejsca. 
Stan badań w tym zakresie, niestety, pokazuje jak bardzo niekompletna i szczątkowa jest wiedza na temat tego, ilu morderstw dokonali Niemcy w ośrodku zagłady w Sobiborze. Wielkie są na tym polu zasługi Julesa Schelvisa, Petera Witte’a, Yitzhaka Arada, Tomasza Blatta i Wolfganga Schefflera, którzy przez wiele lat pracowali nad analizą liczby sobiborskich ofiar, a i tak wypracowany przez siebie stan badań nieustannie uznawali za niezadawalający. 
Przyjęta powszechnie w opinii publicznej informacja o 250 tys. Żydach zamordowanych w Sobiborze – podana przez sędziego Łukaszewicza jeszcze w 1947 r. – była ważnym punktem odniesienia do kolejnych poszukiwań, ale niestety brak jest jakichkolwiek informacji na temat źródeł, którymi posługiwał się Łukaszewicz, a definicja szacunku jaki zastosował w odniesieniu do liczby deportowanych do Sobiboru, budzić może wiele wątpliwości. 
Pierwsze oficjalne wyniki śledztwa prowadzone przez Główną Komisję Badania Zbrodni Niemieckich w Polsce mówią o 2,5 mln ofiar. Wolfgang Scheffler, w trakcie postępowania sądowego przeciwko członkom personelu sobiborskiego obozu, na potrzeby aktu oskarżenia, jako ekspert powołany przez sędziów, szacuje liczę zabitych w Sobiborze na 152 tys. osób. W dalszej części uzasadnienia wyroków wyjaśnia, że całkowita liczba ofiar wynosić może ponad 250 tys. osób. Kolejne dane podawane przez osoby i instytucje badające dzieje niemieckiego ośrodka zagłady w Sobiborze i liczbę zabitych tam Żydów przedstawiają się następująco: Józef Marszałek – 190 tys.,-150 tys., a po ostatecznej weryfikacji 130 tys.,  Miriam Novitch – 250 tys.,  Yuri Suhl – 600 tys., Leon Poliakov – 300 tys., I. Erenburg, V. Grossman – 500 tys., Adam Rutkowski - Żydowski Instytut Historyczny – 350 tys., Raul Hilberg – 200 tys., waszyngtońskie muzeum Holocaustu – 167 tys., Jules Schelvis 257 tys., Robert Kuwałek – Państwowe Muzeum na Majdanku 183 tys., Yad Vashem – 250 tys., Tomasz Blatt – 250 tys.,Yitzhak Arad – 270 tys.       
Za wspólny mianownik powyższych wyliczeń uznać można szacunki dotyczące liczby osób deportowanych do Sobiboru spoza Generalnego Gubernatorstwa proponowane przez Julesa Schelvisa, a dokonane na podstawie jego badań własnych, oraz obliczeń Petera Witte oraz Yitzhaka Arada: Protektorat Czech i Moraw – 10 tys. osób, Niemcy – 17 500, Austria – 6 tys., Słowacja – 26 tys., Holandia – 34 313, Francja – 3 500, ZSRR– 13 700, razem - 111 013 osób. Liczba jest adekwatna do stanu uwzględnianego w większości opracowań innych autorów. Rozbieżności  dotyczą, przede wszystkim, szacunków liczby osób deportowanych do Sobiboru z terenu Generalnego Gubernatorstwa.


Marek Bem: O liczbie ofiar niemieckiego ośrodka zagłady w Sobiborze 1942-1943. Informacja o stanie badań (pdf)

Szacunki  w opracowaniach naukowych dotyczące ogólnej liczby osób zamordowanych 
w niemieckim obozie zagłady w Sobiborze

Autor

Yuri Suhl

I. Erenburg, V. Grossman

Leon Poliakov

Wolfgang Scheffler

Yitzhak Arad

Adam Rutkowski

Miriam Novitch

Raul Hilberg

Tomasz Blatt

Jules Schelvis

Yad Vashem – The World Holocaust Remembrance Center

Robert Kuwałek

United States Holocaust Memorial Museum

Liczba ofiar

600.000

500.000

300.000

250.000

230.000-275.000

250.000-350.000

250.000

200.000

234.000-250.000

257.000 (dane podawane do roku 2007)
170.165 (dane podawane po roku 2007)

250.000

183.000

167.000